الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
55
سير حوزه هاى علمى شيعه (فارسى)
عين حال كه استاد ، متخصص و مجتهد هستند ، دانشجو مىباشند . دانشجويان علوم اسلامى هر كدام بحث خود را در ضمن اينكه به تحصيل ادامه مىدهند ، در حدود اطلاعات و معلوماتى كه دارند به ارشاد و راهنمايى ديگران ، تبليغ ، منبر ، تأليف و نگارش مىپردازند ، و از وجود آنها براى گسترش هر چه بيشتر تبليغات اسلامى و آشنايى مردم با حقوق و مبادى اسلام استفاده مىشود . مساجد و مؤسسات اسلامى كه در سطوح مختلف وجود دارد توسط آنها اداره مىگردد و با اينكه به ظاهر ، نظم خشك مؤسسات دولتى يا احزاب سياسى را ندارند ، از تمام آن مؤسسات مرتبتر ، منظمتر و با اخلاصتر انجام وظيفه مىنمايند . اگر در عصر حاضر ، توجه به ماديات ، اين برنامهها را از مسير اصلى خود خارج نسازد آنها بهترين و همگانىترين برنامههاى درسى هستند كه همهء طبقات مىتوانند با استفاده از آنها به مدارج بلند علمى نايل شوند . به نظر مىرسد كه مؤسسات علمى دنيا در عصر ما نقيصهء بزرگى دارند و آن اين است كه در تحقيق ، تدريس و تفسير ، به معنويات و هدفهاى معنوى نظر ندارند ، و آنان كه بر اثر تفكر الحادى و مادىگرى عالم را پوچ ، بىمقصد و بىهدف مىشمارند ، در مطالعات علمى نيز هدفهاى اصيل ندارند ؛ چنان كه دانشمندى براى كشف ميكروب يك بيمارى يا اختراعى كه موجب سهولت وضعيت زندگى بشر شود تلاش مىكند ، دانشمندى ديگر نيز براى ساختن اسلحهاى كه يك كشور يا يك قاره را ويران و نابود سازد كوشش مىنمايد و هيچ يك خود را مسئول نمىدانند . اما در حوزههاى علمى اسلامى ، استاد و دانشجو هر دو خود را مسئول مىدانند و در انتخاب علمى كه به تحصيل آن مىپردازند مىخواهند به تعهدى كه دارند وفادار بمانند . برخى از مسائلى كه امروزه مطرح است از جمله « حق التأليف » و « حق اكتشاف » ،